WPŁYW CYTRYNY i MLEKA NA WŁAŚCIWOŚCI ZIELONEJ HERBATY: FAKTY i MITY
Data dodania: 05-04-2019
Herbata z cytrynką? A może bawarka? Wiele dodatków urozmaica smak herbat. Skupmy się jednak na zachodzących między nimi reakcjach i efektach. Nie raz słyszeliśmy, że gorąca herbata z cytryną jest świetnym antidotum na przeziębienie. Zacznijmy od podania informacji nie do końca związanej z herbatą, lecz potrzebującej wyjaśnienia. Witamina C zawarta chociażby w cytrynie, która uważana jest powszechnie jako lek na przeziębienie, nie ma wpływu na jego przebieg. Opinię tę potwierdziły przeprowadzone w 2007 roku szczegółowe badania, które wykazały, że substancja ta w żaden sposób nie powoduje jego złagodzenia. Jedynie może skrócić czas trwania choroby, co nie jest do końca potwierdzone. Warto jednak stosować ją profilaktycznie, gdyż może ochronić nas przed infekcją.1
Wspomnijmy także o często spotykanej syntetycznej i naturalnej witaminie C. Kwas askorbinowy (wit. C) zawsze ma taką samą budowę chemiczną, więc różnicować go można jedynie pod względem ilości. Natomiast, jeśli występuje on w naturalnych produktach spożywczych, wówczas wzmocniony jest o bioflawonoidy, których syntetyczna forma nie posiada. Synergia witaminy C z szeregiem naturalnie występujących związków daje znacznie wzmocniony i korzystniej działający dla zdrowia efekt. Ponadto wiele suplementów po prostu ma jej znikomą ilość pomimo podania na etykiecie odmiennej informacji. Problem ten zostanie poruszony w oddzielnym artykule. Wróćmy do tematu związanego z herbatą, do której uwielbiamy dodawać cytrynę. Wiąże się to raczej z ulepszeniem smaku naparu, zwłaszcza sięgającego 90ºC aniżeli osiągnięciem działania prozdrowotnego owocu. Wiemy bowiem, że dodanie cytryny do gorącej wody powoduje rozkład witaminy C a co za tym idzie marny efekt ochrony przed wirusami i bakteriami. W związku z tym odpowiednia temperatura wody, która uchroni witaminę przed jej eliminacją powinna wynosić maksymalnie 70ºC. A co się stanie, gdy dodamy cytrynę do zielonej herbaty? Jeżeli cytryna będzie miała bezpośredni kontakt z liśćmi, wówczas wzbogacimy herbatę o związek glinu, niekoniecznie pożądany przez nasz organizm. Tak, drodzy Państwo zielona herbata zawiera glin zazwyczaj w ilościach do 0,2g/100g suchych liści. Jeżeli przygotujemy herbatę oddzielając fusy od naparu, zawartość glinu w naparze nie przekroczy nawet 0,5% glinu zawartego w liściach i będzie on niemal zupełnie nieprzyswajalny. Tak więc pamiętajmy, aby nie zakwaszać herbaty w czasie parzenia. W przeciwnym razie dojdzie do zakwaszenia środowiska, a nierozpuszczalny w wodzie glin zmieni formę na rozpuszczalny. Dodajmy, że w pokarmie dziennie spożywa się ok. 7mg tej substancji.
a) przed zaparzeniem b) zielona herbata po zaparzeniu i dodaniu cytryny - od prawej herbata z fusami c) zielona herbata po zaparzeniu
Jakie właściwości prozdrowotne ma dodanie cytryny do zielonej herbaty (bez udziału rozpuszczalnego glinu)? Badania wykazały, że dodanie soku cytrynowego do zielonej herbaty już po oddzieleniu liści w ilościach od 5mg-30mg na 100ml naparu powoduje wzrost jej działania przeciwutleniającego. Zwiększenie ilości kwasu askorbinowego do 30mg na 100ml naparu prowadzi do uzyskania wartości przeciwutleniającej nawet do 50% większej w porównaniu do próbki nie zawierającej witaminy. Naukowcy przypuszczają, iż dzieje się tak na wskutek regeneracji katechin za pomocą witaminy C a także obniżeniu wartości pH rozpuszczalnika, co skutkuje szybszą migracją katechin do roztworu.2 Zwróćmy także uwagę na ilość witaminy C, jaką zawierają różne rodzaje dobrej jakości zielonej herbaty.
Zawartość witaminy C w liściach naszej zielonej herbaty/100g:
GYOKURO 110mg
SENCHA 260mg
HOUJICHA 44mg
MATCHA 60mg
Co natomiast obserwujemy pod względem chemicznym, gdy dodamy do zielonej herbaty mleko?
Badania pokazują nierównoznaczne efekty. W 2013 roku wykazano, iż połączenie katechin z białkami mleka powoduje spadek działania przeciwutleniającego. W badaniu uczestniczyły 24 zdrowe kobiety. Gdy do zielonej herbaty dodano mleko, z pobranej kilkakrotnie od pacjentek krwi odnotowano znaczny spadek wchłoniętych katechin (EGCG zmalało nawet do 58%).3
Z kolei przeprowadzone w tym samym roku doświadczenie na komórkach raka jelita grubego, które były hodowane przez 24 godziny w obecności EGCG rozpuszczonego w wodzie oraz w mleku wykazało, że EGCG zmniejszyło liczbę żywych komórek nowotworowych w zależności od stężenia, jednakże w powyżej 0,15mg/ml działanie przeciwnowotworowe było bardziej zauważalne w próbce EGCG w wodzie niż w mleku.
W tym samym badaniu sprawdzano także, jak będzie się zachowywać EGCG połączone z różnymi produktami mlecznymi - odtłuszczonym mlekiem, serwatką i surowicą mleka. Efekt badania wskazał, że katechina EGCG w połączeniu z kazeiną (białkiem mleka) nie wpływały negatywnie na jej skuteczność przeciwnowotworową przy stężeniach EGCG powyżej 0,8mg/ml. Efekt po połączeniu z mlekiem był taki sam – wzrost komórek nowotworowych został zredukowany o przynajmniej 80%.
Wniosek badania jest taki, że mleko może służyć jako nośnik ochronny cząsteczek bioaktywnych, takich jak katechina EGCG z zielonej herbaty. Jego połączenie z EGCG z zielonej herbaty nie ma wpływu na działanie tego antyoksydantu dla stężeń powyżej 0,03mg EGCG/ml.4
Mając na uwadze powyższe wyniki badań warto pokusić się o stwierdzenie, że najlepszym wyjściem dla herbacianych smakoszy będzie delektowanie się prawdziwym, niczym nie zmąconym smakiem najlepszych zielonych herbat, które nasz sklep szczerze poleca!
Ewentualnie można pokusić się o dodanie do nich cytrynki, jak sugerują ww. badania:)
Smacznego!
Źródło:
1 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23440782
2 http://www.wbc.poznan.pl/Content/120631/Muzolf-Panek_Malgorzata-rozprawa_doktorska.pdf
3 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22366739
4 https://www.eurekalert.org/pub_releases/2013-12/ehs-anr121913.php
Przejdź do strony głównej Wróć do kategorii WIEDZA
Herbata z cytrynką? A może bawarka? Wiele dodatków urozmaica smak herbat. Skupmy się jednak na zachodzących między nimi reakcjach i efektach. Nie raz słyszeliśmy, że gorąca herbata z cytryną jest świetnym antidotum na przeziębienie. Zacznijmy od podania informacji nie do końca związanej z herbatą, lecz potrzebującej wyjaśnienia. Witamina C zawarta chociażby w cytrynie, która uważana jest powszechnie jako lek na przeziębienie, nie ma wpływu na jego przebieg. Opinię tę potwierdziły przeprowadzone w 2007 roku szczegółowe badania, które wykazały, że substancja ta w żaden sposób nie powoduje jego złagodzenia. Jedynie może skrócić czas trwania choroby, co nie jest do końca potwierdzone. Warto jednak stosować ją profilaktycznie, gdyż może ochronić nas przed infekcją.1
Wspomnijmy także o często spotykanej syntetycznej i naturalnej witaminie C. Kwas askorbinowy (wit. C) zawsze ma taką samą budowę chemiczną, więc różnicować go można jedynie pod względem ilości. Natomiast, jeśli występuje on w naturalnych produktach spożywczych, wówczas wzmocniony jest o bioflawonoidy, których syntetyczna forma nie posiada. Synergia witaminy C z szeregiem naturalnie występujących związków daje znacznie wzmocniony i korzystniej działający dla zdrowia efekt. Ponadto wiele suplementów po prostu ma jej znikomą ilość pomimo podania na etykiecie odmiennej informacji. Problem ten zostanie poruszony w oddzielnym artykule. Wróćmy do tematu związanego z herbatą, do której uwielbiamy dodawać cytrynę. Wiąże się to raczej z ulepszeniem smaku naparu, zwłaszcza sięgającego 90ºC aniżeli osiągnięciem działania prozdrowotnego owocu. Wiemy bowiem, że dodanie cytryny do gorącej wody powoduje rozkład witaminy C a co za tym idzie marny efekt ochrony przed wirusami i bakteriami. W związku z tym odpowiednia temperatura wody, która uchroni witaminę przed jej eliminacją powinna wynosić maksymalnie 70ºC. A co się stanie, gdy dodamy cytrynę do zielonej herbaty? Jeżeli cytryna będzie miała bezpośredni kontakt z liśćmi, wówczas wzbogacimy herbatę o związek glinu, niekoniecznie pożądany przez nasz organizm. Tak, drodzy Państwo zielona herbata zawiera glin zazwyczaj w ilościach do 0,2g/100g suchych liści. Jeżeli przygotujemy herbatę oddzielając fusy od naparu, zawartość glinu w naparze nie przekroczy nawet 0,5% glinu zawartego w liściach i będzie on niemal zupełnie nieprzyswajalny. Tak więc pamiętajmy, aby nie zakwaszać herbaty w czasie parzenia. W przeciwnym razie dojdzie do zakwaszenia środowiska, a nierozpuszczalny w wodzie glin zmieni formę na rozpuszczalny. Dodajmy, że w pokarmie dziennie spożywa się ok. 7mg tej substancji.
a) przed zaparzeniem b) zielona herbata po zaparzeniu i dodaniu cytryny - od prawej herbata z fusami c) zielona herbata po zaparzeniu
Jakie właściwości prozdrowotne ma dodanie cytryny do zielonej herbaty (bez udziału rozpuszczalnego glinu)? Badania wykazały, że dodanie soku cytrynowego do zielonej herbaty już po oddzieleniu liści w ilościach od 5mg-30mg na 100ml naparu powoduje wzrost jej działania przeciwutleniającego. Zwiększenie ilości kwasu askorbinowego do 30mg na 100ml naparu prowadzi do uzyskania wartości przeciwutleniającej nawet do 50% większej w porównaniu do próbki nie zawierającej witaminy. Naukowcy przypuszczają, iż dzieje się tak na wskutek regeneracji katechin za pomocą witaminy C a także obniżeniu wartości pH rozpuszczalnika, co skutkuje szybszą migracją katechin do roztworu.2 Zwróćmy także uwagę na ilość witaminy C, jaką zawierają różne rodzaje dobrej jakości zielonej herbaty.
Zawartość witaminy C w liściach naszej zielonej herbaty/100g:
GYOKURO 110mg
SENCHA 260mg
HOUJICHA 44mg
MATCHA 60mg
Co natomiast obserwujemy pod względem chemicznym, gdy dodamy do zielonej herbaty mleko?
Badania pokazują nierównoznaczne efekty. W 2013 roku wykazano, iż połączenie katechin z białkami mleka powoduje spadek działania przeciwutleniającego. W badaniu uczestniczyły 24 zdrowe kobiety. Gdy do zielonej herbaty dodano mleko, z pobranej kilkakrotnie od pacjentek krwi odnotowano znaczny spadek wchłoniętych katechin (EGCG zmalało nawet do 58%).3
Z kolei przeprowadzone w tym samym roku doświadczenie na komórkach raka jelita grubego, które były hodowane przez 24 godziny w obecności EGCG rozpuszczonego w wodzie oraz w mleku wykazało, że EGCG zmniejszyło liczbę żywych komórek nowotworowych w zależności od stężenia, jednakże w powyżej 0,15mg/ml działanie przeciwnowotworowe było bardziej zauważalne w próbce EGCG w wodzie niż w mleku.
W tym samym badaniu sprawdzano także, jak będzie się zachowywać EGCG połączone z różnymi produktami mlecznymi - odtłuszczonym mlekiem, serwatką i surowicą mleka. Efekt badania wskazał, że katechina EGCG w połączeniu z kazeiną (białkiem mleka) nie wpływały negatywnie na jej skuteczność przeciwnowotworową przy stężeniach EGCG powyżej 0,8mg/ml. Efekt po połączeniu z mlekiem był taki sam – wzrost komórek nowotworowych został zredukowany o przynajmniej 80%.
Wniosek badania jest taki, że mleko może służyć jako nośnik ochronny cząsteczek bioaktywnych, takich jak katechina EGCG z zielonej herbaty. Jego połączenie z EGCG z zielonej herbaty nie ma wpływu na działanie tego antyoksydantu dla stężeń powyżej 0,03mg EGCG/ml.4
Mając na uwadze powyższe wyniki badań warto pokusić się o stwierdzenie, że najlepszym wyjściem dla herbacianych smakoszy będzie delektowanie się prawdziwym, niczym nie zmąconym smakiem najlepszych zielonych herbat, które nasz sklep szczerze poleca!
Ewentualnie można pokusić się o dodanie do nich cytrynki, jak sugerują ww. badania:)
Smacznego!
Źródło:
1 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23440782
2 http://www.wbc.poznan.pl/Content/120631/Muzolf-Panek_Malgorzata-rozprawa_doktorska.pdf
3 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22366739
4 https://www.eurekalert.org/pub_releases/2013-12/ehs-anr121913.php
Opracowanie:
Agnieszka Hendrysiak-Mazur
Agnieszka Hendrysiak-Mazur
Komentarze (0)
Przejdź do strony głównej Wróć do kategorii WIEDZA
